honing

foto Peter Schütte

'Mijn hoofd lijkt wel een bijenkorf, alles zoemt en gonst en bromt door elkaar' hoor ik mezelf nu al een paar keer zeggen, in verschillende talen. Er gebeurt ook veel en dat graag tegelijk. Brecht in Friesland op een praam, afgewisseld door Duitse Comedy in Bochum, dan Chanel in Friesland en vervolgens Lili Marleen in het Engels voor universiteitsprofessoren in Dortmund. De dag daarna Willedei in Wijnjewoude met twee Friese sets. Ik mag er niet teveel over nadenken, anders doe ik geen oog meer dicht. Dus stap ik op de fiets en doe een rondje Bûtenfjild. Mijn eerste rondje Bûtenfjild. Ik twijfel nog even; 'zou het niet te ver zijn'? Welnee niet ver. Wel onvoorstelbaar mooi, met koeien die in 'de dize' grazen, een trage luchtballon aan de goud-oranje hemel, een windmolen op de achtergrond aangestraald door een ondergaande zon uit een gefotoshopte versie van de realiteit. Ik zie badende honden, frisse vrolijke Friese meisjes die van een brug af springen en giechelend en proestend weer boven water komen om dit spel meteen te herhalen, een jongetje op de rug van een watertrappelende pony, een marathon zwemmende Labrador en iedereen die me tegemoet fietst groet vriendelijk en verzekert me dat dit inderdaad een heel mooie avond is. Dan nog de vertrouwde stem van een dierbare vriend aan de telefoon die kond doet van heerlijke dagen aan het strand en ik weet dat het leven goed is.

En wat die bijenkorf betreft: wordt daar geen honing gemaakt? In zo'n bijenkorf? Nou dan. 


gelsenkirchen

De trein boemelt van Münster naar Gelsenkirchen. Ik deel de afdeling met een gezin met 3 jonge kinderen. Heel stille kinderen. Mijn aandacht wordt getrokken door het gehoorapparaat van de oudste en ik stel vast dat ze waarschijnlijk gehoorloos is of misschien zelfs doofstom. Ook het tweede kind spreekt niet en wanneer ze de aandacht van hun ouders willen stoten ze kleine aapachtige geluidjes uit. Ze worden volgepropt met zoetigheid en hebben groezelige kleine handjes. De ouders spreken enkele woorden in een taal die ik niet ken maar associeer met een land aan de Balkan. De moeder, -zou ze al 30 zijn?- kijkt zuchtend uit het raam en legt dan haar vorhoofd op haar arm in een gebaar van vermoeide machteloosheid. De vader heeft een eigen raampje waardoor hij naar buiten kijkt. Ze communiceren nauwelijks. Het doofstomme meisje heeft zo'n lief koppie dat ik haar het liefst mee naar huis zou nemen om haar een bad, een bed en een kast vol speelgoed te geven. Ze raakt even mijn uitgestrekte hand aan en glimlacht stralend. In gedachten zie ik haar als jong- volwassen vrouw bij een diploma uitreiking met een bul in haar hand. Dat wens ik haar toe. Een toekomst en veel mensen die van haar houden en haar ondersteunen. Een opleiding, een baan, een lieve man. En dan stopt de trein in Gelsenkirchen.


aufgepasst, stufe!

,Aufgepasst: Stufe!‘ staat op een stuk papier in een plastic hoesje aan de deur van de dokterspraktijk waar ik vandaag een afspraak heb. Een mij onbekende praktijk, in de hoop een betrouwbare nieuwe huisarts te vinden, bij mijn vorige dokter voelde ik me niet echt in goede handen.

Voorzichtig open ik de deur, inderdaad, een paar traptreden voeren me naar beneden in een soort sousterrain. Nou ja, als je hier op je bek gaat is er  in elk geval een dokter binnen handbereik, is mijn eerste gedachte. Er is een dame voor me aan de balie, ik houd keurig afstand, niet makkeijk want de wachtruimte is maar klein. De doktersassistente noteert mijn gegevens en vraagt me nog even in de volgende wachtruimte plaats te nemen. Ik blader in de Gala, dat treft; die kon ik gister bij de tandarts niet uitlezen om dat ik daar meteen aan de beurt was. Met verbazing stel ik vast dat ik van die sterren, sterretjes en ,it girls‘ vrijwel niemand ken. Alsof alles wat na Meryl Streep kwam volledig aan mij voorbij is gegaan. 

De deur van de spreekkamer gaat open, ik mag naar binnen. Er zijn twee dokters. Vader en zoon. Junior zit glimlachend op de behandelbank en zwaait met zijn benen als een kind dat op een te hoge stoel zit. Senior kijkt me onderzoekend aan door zijn randloze bril. Op zijn verzoek vertel ik wat over mezelf, hij wil weten wat ik zoal doe en zoals zovaak in dat soort situaties neem ik al snel een veranderde belangstelling waar. Hoe vaak krijg je theatermaaksters in je spreekkamer in Essen-Kray-Nord? Hij legt uit dat hij  deze praktijk samen met zijn zoon voert, zijn vrouw is in januari gestorven en om niet in een depressie te raken werkt hij door. Dat doet hem goed. Zijn vrouw was nog maar zestig. Ik schrik er van en voel het verdriet dat achter deze zakelijk gesproken woorden huist. Een doktersassistente neemt vervolgens bloed af, meet mijn bloeddruk en stuurt me naar de volgende ruimte waar een EKG wordt gemaakt. 

,Dit is het mooiste EKG van deze week‘ deelt senior mee terwijl hij de behandelkamer binnenkomt, vrolijk wapperend met een stuk papier met zigzaglijnen.  Dan moet ik me uitkleden, -ben ik blij dat ik vandaag mijn nieuwe bh aan heb-,  hij gaat achter me staan, onderzoekt mijn longen en rug en vraagt me  voorover te buigen, ik slik een snedige opmerking in,(„zouden we niet eerst eens uit eten gaan?“) hij constateert dat mijn linkerbeen korter is dan het rechter, (waar andere dokters allerlei ingewikkelde apparatuur voor nodig hadden) en prikt met z‘n vinger in de bilspier links , 'dus daar moet het nu pijn doen‘ ja dat klopt. Dat wordt veroorzaakt door de compensatie van de scheve houding. Hij onderzoekt longen, gewrichten, beweeglijkheid, sluit het onderzoek af met de mededeling ,dit model is in topvorm‘ Ik schaterlach.

,Maar hoe gaat het nu met u‘, durf ik te vragen terwijl ik mijn jurk  weer over mijn hoofd laat glijden. En dan komt het hele verhaal er uit. Over het absurd snelle en niet te keren ziekteverloop van zijn vrouw, over de machteloosheid van vader en zoon, beide ervaren en bedreven in de geneeskunde, de bitterheid van het verlies.  We leunen tegen de behandelbank. ,Vindt u het goed wanneer ik u even omarm‘ vraag ik. Hij vindt het goed. Zwijgend staan we een moment lang in innige omhelzing. Sprakeloos. Uren later voel ik nog zijn pijn. Goed verborgen onder het vriendelijke uiterlijk van professionaliteit. Dit wordt duidelijk mijn nieuwe huisarts.

Essen 15.07.016 

 


meester klompmaker

Nou heb ik al heel wat rollen gespeeld in mijn leven. Het begon op de lagere school in Buitenpost. Meester Klompmaker was een enthousiaste toneel- en theaterliefhebber en zorgde voor een jaarlijks terugkerende schoolopvoering. Sowieso een heel creatieve man met een alternatieve aanpak. 

In één van die uitvoeringen was ik een dierenwinkelier in een veel te grote stofjas.. Ben bijna zeker dat Jiskefet daar z'n inspiratie haalde. Op de mulo schitterde ik in "Een ring doet de ronde" in een groene taftzijden jurk van buurvrouw Toxopeus en de Kollumer Krant schreef dat ik met gemak Jasperina de Jong vervangen kon. Ik geloofde dat allemaal niet zo. Na de opvoering van "Een engel kwam voorbij"  van de Koninklijke Rederijkerskamer Ten Kate kopte de Leeuwarder Courant in 1980:"Inez Timmer reddende engel bij ten Kate". Ik heb decennia lang getwijfeld aan de waarheid van dit soort berichten. Een chronisch gebrek aan zelfvertrouwen, gevoed door mijn degelijk calvinistische achtergrond 'in het zweet de aanschijns' en vooral 'doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg'. Een regisseuse die mij er met haar nadrukkelijke 'Do bist net grappig, dus dat moast  ek net besykje te wêzen' van overtuigde dat ik hoogstens voor dramatisch scènes deugde, versterkte mijn  zelftwijfel.

Maar iets in mij sputtert altijd tegen. Een vlieger stijgt ook alleen met tegenwind op. Ik volgde de weg van mijn hart, nam ontslag als lerares. Studeerde in Hilversum. Kreeg rollen in musicals bij Stage Entertainment en andere grote entertainmentfirma's. Wisselde af en toe in het drama/comedy vak. Heisse Zeiten,  Miss Daisy, Calender Girls,  En ineens merkte ik dat ik op bepaalde momenten toch 'lachers' kreeg. Ik begon die momenten te onthouden en uit te werken. Een eye-opener. De 5 sterren van de LC voor "Op alle fronten" (29.10.2015) dragen nog steeds een zelfvertrouwen-bouwsteentje bij. 

En nu ligt er een script voor me met een mannen- en een vrouwenrol. De vrouwenrol is voor mij geschreven, op mij geschreven, naar mij gemodelleerd. En dat is absoluut uniek. Dat is een gigantisch kado dat zomaar over mij heen rolt. De  (Friese) tekst is steengoed, op precies de juiste manier grappig, schrijnend, oh ja we gaan met de billen bloot, filosofisch, en er zit muziek in, ik mag dus ook zingen. Jippy! Dit wilde, bizarre verhaal van Tjerk Kooistra heeft alles waar je als zanger/acteur van droomt. Bij het lezen voel ik de teksten al uit mijn mond borrelen.

Mijn tegenspeler is Wiebe Kaspers. Vanaf het eerste moment dat ik Wiebe op het toneel zag, bij een presentatie van Keunstwurk, pakte hij mij bij m'n lurven en ik was op slag verliefd, maar dan anders. Wat een  talent,  wat een inzicht, wat een durf. Een theaterterrier. Vol overtuiging en energie gaan we dit theateravontuur aan. We spelen bij mensen thuis, in huiskamers. Nu al zin in de eerste repetitie!

Zo jammer dat meester Klompmaker dit niet meer kan meemaken. Maar jullie natuurlijk wel. "Stockholm! of de reis naar Sabeare" gaat 19 november in première. En die regisseuse krijgt natuurlijk ook een uitnodiging. 

 

Essen, 09.07.2016.

 

 


Inez thumbs up
Foto Adrian Ayad

theezakje

Aan het theezakje zit een touwtje en daaraan een klein kartonnen labeltje. Tegenwoordig met filosofische vragen zoals "Wat is het leukste dat iemand ooit voor je gedaan heeft". Op slag zie ik mezelf als 11-jarig meisje in onze woonkamer in Buitenpost zitten en naar de beslagen vlek in het raam kijken. Die vlek zat er niet omdat mijn moeder geen goede huisvrouw was, integendeel, als ze iets was, was het dat; een goede huisvrouw. De woonkamer werd in die tijd voornamelijk gebruikt wanneer er visite kwam. Een ietwat sfeerloze ruimte. Die plek op het raam was permanent troebel. Het was de plek waar onze teckel, zittend in de vensterbank, altijd zijn natte neus tegen het raam drukte in afwachting van de terugkeer van de leider van de roedel, mijn vader. 

Ik wilde die dag met de meisjes uit  de  klas boven mij  mee,  en had al mijn moed samen geraapt om  dit te vragen, maar ik word afgewezen. Ik ben te klein. Te jong, te 'vijfde klas'. Het leeftijdsverschil is maar een jaar maar dat is  op die leeftijd absoluut onoverbrugbaar. Met mijn broertje wil ik niet spelen want kleine broertjes zijn ongelooflijk stom wanneer je 11 jaar oud bent. Dus zit ik op die vrije woensdagmiddag  medelijden met mezelf te hebben en staar uit het raam en wens van harte dat de wereld vergaat.

De deurbel klingelt. Ik sleep mezelf de gang in en doe open. Tot mijn enorme verbazing staat P. voor de deur. Eén van de meisjes uit de klas boven mij.  Eén van de 'grote' meisjes. Ze vraagt of ze binnen mag komen. Ik ben met stomheid geslagen. Dit grote meisje geeft er de voorkeur aan mij gezelschap te houden in plaats van met het uitverkorene groepje op pad te gaan en spannende grote-meisjes dingen te doen. We babbelen, het is gezellig. 52 Jaar later weet ik dat nog steeds en is het het eerste dat me te binnen schiet wanneer ik de vraag voor mijn neus krijg wat het aardigste is dat iemand ooit voor me heeft gedaan. P. is later verpleegster geworden. Zorgzaam, het past bij haar. Eén van de andere meisjes uit die klas werd actrice, en speelt vooral koele en afstandelijke rollen. Wat er van de andere meisjes terecht is gekomen weet ik niet. Misschien zijn ze inmiddels oma.

Toen ik vanochtend thee wilde zetten stelde het theezakje mij de vraag welke uitdaging ik nog zou willen aangaan. Nou dat zijn er nog wel een paar. P. opzoeken bijvoorbeeld. 

Essen, 04.07.2016